ملیت :  ایرانی   -  قرن : 14 منبع : فرهنگ فارسی معین (جلد پنجم)
1- جهانگیر (خان) شیرازى ابن (آقا) رجبعلى مؤسس و مدیر روزنامه «صوراسرافیل» (و. شیراز 1292 ه.ق./ مقت. 1326 ه.ق. - 1287 ه.ش./ 1908 م.) وى از خانواده‏اى تهى‏دست برخاسته بود و در اوان كودكى پدرش درگذشت و عمه‏اش سرپرستى او را در تهران به عهده گرفت. در سن 5 سالگى به شیراز بازگشت و در آنجا به تحصیل پرداخت. مقدمات ادبیات و منطق و ریاضى را نزد استادان زمان فراگرفت و به سال 1311 ه.ق. مجددا با عمه‏اش به تهران آمد و در دارالفنون و مدارس دیگر به تحصیل علوم و فنون جدید پرداخت. در این هنگام نهضت آزادى‏خواهى آغاز شده بود، جهانگیر به انجمنهاى سرى و مجامع مخفى راه یافت و با بزرگان سیاست ایران آشنا شد و خود از اركان عمده آزادى‏طلبان به شمار آمد. در سال 1324 ه. ق. آزادى‏خواهان به برقرارى مشروطیت در ایران نائل آمدند. محمد على شاه پس از جلوس به مخالفت با مشروطه قیام كرد. جهانگیرخان با همراهى چند تن از دانشمندان (از جمله على‏اكبر دهخدا) به مقاومت برخاست و روزنامه صوراسرافیل را ایجاد كرد. پس از اشغال مجلس، جهانگیرخان به وسیله قزاقان دستگیر شد و او را به باغ شاه بردند و خفه كردند. 2- روزنامه صوراسرافیل در سال 1325 ه. ق. در تهران تأسیس كرد و شماره اول آن در روز پنجشنبه 17 ربیع‏الآخر 1325 ه. ق./ 11 خرداد 1286 ه.ش. منتشر شد. اولین شماره نامه هفتگى صوراسرافیل 14 ماه پس از آنكه: «دولت علیه ایران رسما در عداد دول مشروطه قرار گرفت...» از طبع خارج گردید و به دست مردم رسید و گویا آن اولین روزنامه‏اى بود كه رسما در كوچه و بازار به دست روزنامه فروشها و غالبا به وسیله اطفال به فروش مى‏رفت. این روزنامه با پول و سرمایه میرزا قاسم‏خان تبریزى كه بعدها وزیر پست و تلگراف و غیره شد، و با پیشنهاد و كوشش و رنج و مسئولیت میرزا جهانگیرخان شیرازى و با همراهى میرزا على اكبرخان دهخدا اداره و منتشر مى‏شد. جهانگیرخان این روزنامه را چنانكه در سرمقاله اولین شماره‏اش آمده: «در تكمیل معنى مشروطیت و حمایت مجلس شوراى ملى و معاونت روستائیان و ضعفا و فقرا و مظلومین...» انتشار مى‏داد. در آغاز صوراسرافیل هفته‏اى یك بار منتشر مى‏شد. در چهارمین شماره آن حملات تندى نسبت به روحانیون و متعصبان شده بود و از این رو مدت یك ماه و نیم از انتشار آن جلوگیرى كردند. پس از گفتگوهاى بسیار قرار شد كه آزاد شدن روزنامه منوط به نوشتن توبه نامه‏اى باشد. جهانگیرخان بدین كار تن در نمى‏داد تا آقاى تقى‏زاده مقاله‏اى تحت عنوان «دفاع» كه دو شماره روزنامه را گرفت و نوشت و دوباره روزنامه منتشر شد و این كار ادامه داشت تا جهانگیرخان به شهادت رسید و روزنامه تعطیل گردید. پس از آن هم در تاریخ 1337 مجددا سه شماره به وسیله مرحوم دهخدا در «ایوردون سوئیس» انتشار یافت و سپس شعله آن خاموش گردید. تا آن زمان ادبیات فارسى عموما و روزنامه‏ها خصوصا سبك نگارش قدیم را مراعات مى‏كردند و عبارات مسجع و مقفى و با اطمطراق مى‏نوشتند. روزنامه صوراسرافیل به زبان مردم عهد نوشته مى‏شد و حتى از آوردن اصطلاحات و لغات عامیانه ابا نداشت و از این رو در سبك نثر فارسى معاصر تأثیرى بسزا كرد. مهمترین مقالات على‏اكبر دهخدا بود كه تحت عنوان «چرند پرند» منتشر میشد.